W obliczu coraz częściej zgłaszanych do Poradni wniosków o wykonanie konkretnych testów i kwestionariuszy, a dotyczy to najczęściej psychologów przypominamy, że:
1. Badanie psychologiczne nie powinno sprowadzać się tylko do użycia narzędzia diagnostycznego.
2. Nieodłącznym elementem rzetelnej diagnozy dziecka powinien być także wywiad rozwojowy oraz obserwacja.
3. Postawienie diagnozy i sformułowanie wynikających z niej wniosków powinno opierać się zarówno na zebranych informacjach jak i wiedzy specjalisty, który potrafi dobrać metody zgodnie z hipotezą diagnostyczną.
4. Interpretacja uzyskanych wyników powinna mieć miejsce w szerokim kontekście przebiegu rozwoju, jego uwarunkowań i aktualnej sytuacji dziecka.
Na jakich oficjalnych wytycznych opiera się diagnoza w Poradniach Psychologiczno - Pedagogicznych:
W dokumencie wydanym przez Uniwersytet Śląski oraz środowiska eksperckie pt. Standardy Diagnozy Psychologicznej w Edukacji, w punktach 2.10. i 2.12. wprost zapisano, że "psycholog traktuje etap doboru narzędzi diagnostycznych jako autonomiczną część procesu, a przy ich wyborze musi bezwzględnie uwzględniać indywidualne cechy uczestnika badania". W "PORADNIKU DLA DYREKTORÓW I PRACOWNIKÓW PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNYCH wydanym przez Ośrodek Rozwoju Edukacji czytamy: "Dobór narzędzi diagnostycznych powinien opierać się na stale aktualizowanej wiedzy, wynikającej z badań naukowych dotyczących danego obszaru diagnozy. Wykorzystywane narzędzia powinny być dopuszczone w standaryzacji krajowej – należy unikać stosowania technik, których działanie nie zostało jeszcze sprawdzone w badaniach naukowych.Oprócz wiarygodności wyniku diagnozy oraz poszanowania praw autorskich do narzędzi ważny aspekt rozpoznania stanowi uwzględnienie indywidualnych cech i potrzeb uczestnika badania. Przebieg diagnozy powinien zapewniać poczucie bezpieczeństwa. Ważne, aby w doborze narzędzi brać pod uwagę: wiek, stan zdrowia, indywidualne potrzeby badanego – wynikające np. z jego niepełnosprawności czy norm kulturowych."
„Doboru narzędzi diagnostycznych każdorazowo dokonuje specjalista prowadzący badanie (psycholog/pedagog/logopeda), dostosowując je do indywidualnych potrzeb i możliwości psychofizycznych dziecka”.
OBWIESZCZENIEMINISTRA EDUKACJI I NAUKI
z dnia 10 listopada 2023 r.
w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej
w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych,
w tym publicznych poradni specjalistycznych
"§ 3. 1. Diagnozowanie dzieci i młodzieży jest prowadzone w szczególności w celu określenia indywidualnych potrzeb
rozwojowych i edukacyjnych oraz indywidualnych możliwości psychofizycznych dzieci i młodzieży, wyjaśnienia mechanizmów ich funkcjonowania w odniesieniu do zgłaszanego problemu oraz wskazania sposobu rozwiązania tego problemu.
2. Efektem diagnozowania dzieci i młodzieży jest w szczególności:
1) wydanie opinii;
2) wydanie orzeczenia o potrzebie: kształcenia specjalnego, zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży;
3) objęcie dzieci i młodzieży albo dzieci i młodzieży oraz rodziców bezpośrednią pomocą psychologiczno-pedagogiczną;
4) wspomaganie nauczycieli w zakresie pracy z dziećmi i młodzieżą oraz rodzicami."
ROZPORZĄDZENIEMINISTRA EDUKACJI
z dnia 2 marca 2026 r.
w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające
działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych
"6. W trakcie działań diagnostycznych wykonywanych w związku z oceną, o której mowa w ust. 1, stosuje się narzędzia
oparte na dowodach naukowych, których skuteczność została potwierdzona empirycznie, dostosowane do poziomu rozwoju
i możliwości dziecka lub ucznia.
7. Narzędzia, o których mowa w ust. 6, są stosowane przez osoby posiadające odpowiednie przygotowanie określone
przez autorów tych narzędzi."
